Investeren in koegezondheid kan altijd uit volgens Jelmer Donselaar

De eerste uren weidegang zitten er om tien uur ’s morgens al op voor de koeien van Jan Willem en Jelmer Donselaar uit Vragender. Een paar koeien wachten geduldig voor de melkrobots, maar de meeste koeien liggen actief herkauwend in de diepstrooiselboxen. 

‘We weiden twee keer per dag tweeënhalf uur’, legt Jan Willem uit. ‘We melken 115 koeien met twee robots en op deze manier lukt het om ook met weidegang gemiddeld drie melkingen per dag te halen bij een huidige productie van 34 kilo melk per koe per dag.’ 

Koecomfort belangrijk

Omdat de hoogproductieve veestapel een belangrijk deel van de dag binnen blijft, is koecomfort belangrijk. De basis daarvan vormen de ligboxen, die al sinds jaar en dag een diepstrooiselligbed hebben. ‘Een diepstrooiselbed geeft meer comfort, waardoor koeien langer liggen en ze de klauwen minder belasten’, vertelt Jelmer.

Stro-kalkmengsel voor een hygiënisch ligbed

Vlas, zaagsel, gemalen stro; de boxen zijn afgelopen decennia gevuld geweest met diverse materialen. Sinds twee jaar ligt er gemalen stro-kalk van Berg Agri in de boxen. ‘Bij alleen zaagsel, graven de koeien te gemakkelijk gaten in de bedding’, zo is de ervaring van Jan Willem. ‘Bovendien werkt zaagsel verzurend op de mestkwaliteit.’ 

Maar de belangrijkste reden om alle zaagsel uit de ligboxen te halen was een acute uitbraak van klebsiella-uierontsteking in de veestapel. ‘Uierontsteking kost niet alleen geld, maar ook ergernis en draagt niet bij aan de levensduur van de koeien. Een mengsel van stro en kalk is hygiënisch en de hoge pH remt de bacteriegroei. Bovendien neemt dit mengsel gemakkelijk vocht op.’

Twee keer instrooien per week 

Donselaar werkt met een mengsel met de verhouding 1 ton stro en 3 ton kalk. Maar die verhouding kan afhankelijk van het stalklimaat ook aangepast worden, legt Henry Westerink van Berg Agri uit. ‘Meer kalk maakt het product zwaarder voor een betere bodem in de box, maar het is vooral belangrijk dat je zorgt voor een droog product. Onze stelregel is dat het minimaal 60 procent droge stof moet zijn, 80 procent is ideaal. In een droge omgeving geef je bacteriën geen kans, waardoor je uiergezondheidsproblemen minimaliseert. Het gebruik van de juiste kalksoort zorgt ook dat de mestkwaliteit gewaarborgd blijft.’ 

Sinds vader en zoon Donselaar de frequentie van het vullen van de boxen dit jaar opvoerden naar twee keer per week, dankzij de investering in een zelfrijdende instrooier, is het ligcomfort toegenomen en de uiergezondheid verder verbeterd. ‘Het celgetal schommelt rond de 100.000. De laatste tijd was dat zelfs tussen de 60.000 en 100.000. Afgelopen jaar hebben we zes koeien behandeld voor een uierontsteking’, zo somt Jelmer op.

Niet zelf mengen

Het zelf mengen van het beddingstrooisel met de voermengwagen zien vader en zoon niet zitten. ‘Dan moet je wel aan de juiste kalksoort zien te komen en perfect stro hebben. Zelf mengen kost arbeid en ook extra opslag en hoe zorg je dat het niet ontmengt? Een kant-en-klaarmengsel kost geld, maar je weet wel dat het altijd van een constante, goede kwaliteit is.’ Jelmer vult hem aan. ‘We leveren melk volgens het PlanetProof-programma, waarvoor minimale eisen voor de dikte van het ligbed gelden. Voor ons is dat vanzelfsprekend.’ 

Jan Willem Donselaar: ‘Een kant-en-klaarmengsel kost geld, maar je weet wel dat het altijd van een constante, goede kwaliteit is’

Gezond oud worden

Jan Willem wijst op oorkondes van twee nieuwe honderdtonners dit jaar. ‘Uiteindelijk gaat het om het complete plaatje en moet alles kloppen qua voeding, melktechniek en huisvesting. Dan kunnen koeien gezond oud worden. De levensproductie bij afvoer ligt bij ons op 54.000 kg melk.’ 

Jelmer knikt en vat het treffend samen. ‘Investeren in koegezondheid kan altijd uit.’

Dit artikel is een herpublicatie van de juni 2026-editie van Veeteelt.