Met een kalverstrand, groepshuisvesting en drinkautomaten pakt melkveebedrijf Van Emst de kalveropfok anders aan. Hoe draagt deze focus op welzijn, groei en monitoring bij aan de melkkoeien van morgen?

Eerste levensweken maken het verschil

Wil je vaarzen die gezond afkalven, probleemloos opstarten en veel melk produceren? Dan begint dat niet in de melkstal, maar al in de eerste levensweken van een kalf. Volgens moderne inzichten zijn welzijn, voeding en groei tijdens de opfok niet alleen belangrijk voor de gezondheid van het jonge dier, maar ook voor de toekomstige prestaties als melkkoe.

Wetenschappelijk onderzoek ondersteunt het belang van een optimale kalveropfok. Verschillende studies tonen aan dat een hogere gemiddelde dagelijkse groei vóór het spenen direct samenhangt met een hogere melkproductie tijdens de eerste lactatie. Onderzoek van Soberon en Van Amburgh liet zien dat kalveren met een hogere groei vóór het spenen later honderden tot meer dan duizend kilogram extra melk kunnen produceren per lactatie.

Ook recentere meta-analyses bevestigen dat een hogere groei vóór het spenen een van de belangrijkste voorspellers is voor latere melkproductie. Kalveren die voldoende melk, voedingsstoffen en gezondheidszorg krijgen en daardoor beter groeien, behalen niet alleen hogere melk-, vet- en eiwitproducties, maar blijken vaak ook een betere levensduur en productiviteit te hebben.

Groei vandaag, productie morgen

Die resultaten komen niet uit de lucht vallen. Een goede groei in de eerste levensweken is vaak het resultaat van meerdere factoren die elkaar versterken: voldoende melkopname, een gezonde leefomgeving, minder stress en een goede gezondheidsmonitoring. Juist die combinatie zie je terug op het melkveebedrijf van Van Emst in Hattem.

‘Wij vinden het belangrijk dat het kalf een goed leven heeft’, vertelt Jennie Polinder-van Emst, die verantwoordelijk is voor de jongveeopfok op het bedrijf. ‘Met dit concept willen we aan collega-melkveehouders laten zien hoe kalveropfok ook kan.’

Kalverstrand met meerdere voordelen

Op het melkveebedrijf van Van Emst in Hattem komt die visie zichtbaar tot leven. Dit vooruitstrevende melkveebedrijf ontwikkelde een bijzonder welzijnsconcept, waarin kalveren opgroeien met veel bewegingsvrijheid, sociaal contact en toegang tot een zogenoemd kalverstrand. 

Met dit concept heeft Van Emst verschillende positieve invloeden weten te combineren. Het bedrijf werkt nauw samen met de omliggende natuurgebieden en het kalverstrand trekt veel bezoekers die vanuit de bovenliggende horeca- en ontmoetingsruimte uitkijken op de kalverafdeling. Bovenal sluit deze manier van kalveropfok opvallend goed aan bij de nieuwste wetenschappelijke inzichten rondom groei, gezondheid en welzijn van jonge kalveren.

Op het bedrijf groeien kalveren na de eerste weken in een duobox op in groepshuisvesting met toegang tot een zogenoemd kalverstrand. Daar krijgen ze de ruimte om vrij te bewegen, sociaal gedrag te ontwikkelen en hun natuurlijke nieuwsgierigheid te uiten.

Drinken wanneer het kalf dat wil

Via kalverdrinkautomaten kunnen de dieren zelf bepalen wanneer ze hun melk opnemen. Daarmee sluit de melkverstrekking beter aan bij het natuurlijke drinkgedrag van een kalf. Volgens Jennie was dat een belangrijke reden om voor dit systeem te kiezen. ‘We hebben gekozen voor drinkautomaten om zoveel mogelijk het natuurlijke gedrag te kunnen nabootsen. Dat het kalf gewoon kan drinken wanneer het wil drinken, dat gebeurt in de natuur ook.’

Deze combinatie van welzijn, bewegingsvrijheid en nauwkeurige opvolging vormt de kern van de opfokstrategie bij Van Emst.

De sociale huisvesting vermindert stress en stimuleert natuurlijk gedrag, terwijl voldoende beweging en een gezonde omgeving de algemene ontwikkeling ondersteunen. In combinatie met een zorgvuldig voedingsmanagement ontstaat een situatie waarin kalveren hun genetische potentieel beter kunnen benutten.

Data als extra paar ogen 

Naast huisvesting en voeding speelt monitoring een belangrijke rol. Via de DeLaval Calf Cloud-app worden drinkgegevens continu gevolgd. Wanneer een kalf minder drinkt dan verwacht of een afwijking vertoont, krijgt het bedrijf hiervan direct een melding. Daardoor kunnen problemen vaak eerder worden opgemerkt en kan sneller worden ingegrepen. “We kunnen zien: heeft het genoeg gehad? Staat het op alarm? Dan zoeken we het kalf direct op om te kijken wat er aan de hand is’, aldus Jennie.  

Investeren in melkkoeien van morgen 

De belangrijkste boodschap voor melkveehouders is daarom duidelijk: investeren in kalveren levert rendement op in de melkstal. Een opfok die gericht is op gezondheid, hoge groeisnelheid, welzijn en sociale ontwikkeling vergroot de kans op sterke vaarzen, die uitgroeien tot duurzame melkkoeien met een hogere levensproductie. 

Hoewel de langetermijnresultaten nog verder moeten worden gevolgd, zijn de eerste signalen positief. Borstomtrekmetingen bij de eerste groep kalveren lagen bovengemiddeld. Daarmee lijkt de praktijk bij Van Emst te bevestigen wat onderzoek al langer laat zien: investeren in welzijn, voeding, groei en monitoring tijdens de kalveropfok betaalt zich later terug in de melkstal. 

Of zoals Jennie het zelf samenvat: ‘Blije kalfjes groeien uit tot een mooie melkkoe.’

Bekijk het bedrijf van Jennie, haar verhaal en het kalverstrand in onderstaande video. Nog meer weten over het kalverstrand en Jennie haar kijk op kalveropfok? Luister dan de podcast Melkmeesters!