‘Als de lactose begint te zakken, weet je eigenlijk al dat er iets mis is.’ Voor Martin Brandsma uit het Friese Scherpenzeel is dat een van de belangrijkste inzichten sinds hij werkt met DeLaval Milk Solids Analysis. 

Van voeradviseur tot fanatieke datakijker

Wat begon als nieuwsgierigheid vanuit zijn werk als voeradviseur, groeide binnen enkele maanden uit tot een vast onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. Vooral het inzicht in lactosewaarden levert volgens Martin waardevolle signalen op over de gezondheid van zijn koeien.

Samen met zijn oom en twee neven runt Martin een melkveebedrijf waar zo’n 100 hectare land wordt bewerkt. Het bedrijf produceert gemiddeld 35 à 36 kilo melk per koe per dag, met gehalten rond de 4,50% vet en 3,65 tot 3,70% eiwit. Daarnaast wordt scherp gestuurd op een laag ureumgehalte.

Een nieuwe vaste stap in de dagelijkse routine

DeLaval Milk Solids Analysis analyseert bij iedere melkbeurt de samenstelling van de melk. Dat levert een continue stroom aan informatie op over onder andere vet, eiwit en lactose. Via DeLaval Plus zijn de gegevens direct beschikbaar en kunnen veehouders zelf referentiewaarden instellen voor meldingen en attenties.

‘Je krijgt echt een wereld aan extra gegevens’, vertelt Martin. ‘Als voeradviseur vind ik dat ontzettend interessant. Als melkveehouder moet je vooral kijken welke informatie voor jouw dagelijkse management waardevol is.’

‘Lactose vertelt vaak als eerste dat er iets mis is’

De nieuwe gegevens zijn inmiddels onderdeel geworden van de dagelijkse routine op het bedrijf. Tijdens de ochtendcontrole bekijkt Martin niet alleen welke koeien aandacht nodig hebben, maar ook welke dieren opvallen in de analyseresultaten.

‘Je kunt een koe direct aanklikken en zien hoe de gehaltes zich ontwikkelen. Vooral het verloop van lactose vinden wij interessant. Zodra die begint te dalen, is dat voor ons vaak een signaal dat er iets aan de hand is.’

Koe gevonden voordat attenties afgingen

Dat inzicht bleek niet alleen theoretisch waardevol. Op het bedrijf heeft de Milk Solids Analysis inmiddels al geleid tot het vroegtijdig opsporen van gezondheidsproblemen.

‘Bij een koe zagen we de lactose ineens sterk dalen. Op basis van de geleidbaarheid zagen we nog niets bijzonders, maar we zijn haar toch gaan controleren. Toen bleek dat ze al afwijkingen had in een kwartier en waterige melk gaf. Zonder die analyse hadden we haar waarschijnlijk later gevonden.’

Volgens Martin is dat juist bij acute mastitisgevallen een groot voordeel. ‘Met name coligevallen kun je eerder signaleren. Daardoor kun je sneller ingrijpen. Wij hebben dankzij dit systeem een koe kunnen redden.’

Ook waardevol voor voeding en transitie

Naast gezondheidsmonitoring gebruikt Martin de gegevens om de voeraanpak en het transitiemanagement te beoordelen. Zo geeft het systeem inzicht in hoe verse koeien uit de droogstand komen en hoe de gehalten zich ontwikkelen gedurende de lactatie.

‘Als het eiwit bij verse koeien te laag blijft, dan weet je dat je naar de droogstand of de close-upgroep moet kijken. Dan zit de voeropname waarschijnlijk niet goed. Zie je juist hogere vetwaarden bij meerdere dieren, dan weet je dat je mogelijk energie laat liggen en moet bijsturen.’

Veel meer dan een maandelijkse melkcontrole

Waar melkcontrole een momentopname is, levert Milk Solids Analysis informatie bij iedere melkbeurt. Daardoor worden afwijkingen sneller zichtbaar en kunnen veehouders eerder reageren.

‘Bij een melkcontrole kan een koe net buiten de meetperiode vallen. Dan mis je precies dat eerste stukje waarin een probleem ontstaat. Nu zie je die ontwikkeling wel en kun je veel sneller handelen.’

Volgens Martin maakt dat het mogelijk om nog dichter op de koeien te zitten en beslissingen beter te onderbouwen. Bovendien worden alle gegevens automatisch verwerkt in DeLaval Plus, waardoor de informatie overzichtelijk beschikbaar blijft.

‘Direct mee bestellen’

Na enkele maanden ervaring is Martin duidelijk over zijn advies aan collega-melkveehouders.

‘Voor iedereen die met een DeLaval-melkrobot werkt of er een gaat aanschaffen, zou ik serieus overwegen om Milk Solids Analysis direct mee te nemen. Als je zo kort op je gehalten kunt zitten, geeft dat ontzettend veel extra inzicht in de gezondheid en prestaties van je koeien.’